Làm thế nào để vượt qua những nỗi sợ khi làm freelance writer?

Updated: Jan 16

Nga – một người bạn của tôi hiện đang là freelance writer. Cô nàng từ bỏ công việc văn phòng 8 tiếng để chuyển sang làm cây viết tự do. Thời gian đầu, Nga cảm thấy thích thú vì được thoải mái về thời gian, tự do về nơi làm. Nhưng một thời gian sau, cô rơi vào nỗi sợ không tìm được khách hàng, sợ không kiếm đủ tiền để trang trải cuộc sống. Freelancer đem đến cho cô sự tự do đồng thời cũng mang lại cuộc sống thiếu ổn định.


Đó không chỉ là nỗi sợ của riêng Nga mà còn là nỗi lòng của nhiều freelance writer khác. Khi bước chân vào con đường này, bạn có thể phải đối mặt với nhiều loại nỗi sợ. Nếu không biết cách vượt qua, bạn sẽ dễ nản chí và đi đến quyết định bỏ cuộc. Đây là lý do bài viết này ra đời.


Là một freelance writer, bạn thường gặp những nỗi sợ nào?

Ảnh: Freepik

Để vượt qua nỗi sợ thì đầu tiên ta cần “điểm mặt gọi tên” từng loại thường gặp khi làm cây viết tự do. Trong danh sách dưới đây, đâu là thứ khiến bạn “ăn không ngon ngủ không yên” nhất?

  • Nỗi sợ không kiếm đủ tiền. Trước đây làm việc văn phòng, bạn đều được nhận lương ổn định hằng tháng. Bây giờ làm freelace writer, thu nhập của bạn sẽ dựa vào số dự án có được hoặc năng suất viết. Thời gian đầu vào nghề, bạn chưa có nhiều mối quan hệ, chưa biết cách tìm kiếm khách hàng mới khiến bạn rơi vào nỗi lo kiếm không đủ tiền để trang trải chi phí sinh hoạt.

  • Nỗi sợ bị từ chối. Khi dự án xuất hiện thì bạn chần chừ với một loạt câu hỏi chạy rần rần trong đầu như “Liệu người ta có muốn thuê mình viết không? Portfolio của mình đủ nổi bật để đánh bại những freelance writer khác không?”.

  • Nỗi sợ mình làm không đủ tốt. Khi tôi nhận được một dự án mới, ngoài niềm vui thì nỗi lo cũng đi kèm. Tôi sợ đề tài không được hay, văn viết không đủ tốt hoặc ý tưởng bị cạn kiệt. Tôi sợ mình không thể duy trì được phong độ viết, không thể liên tục cho ra những sản phẩm chất lượng. Tôi sợ khách hàng thất vọng và không thuê tôi nữa…

  • Nỗi sợ phải đưa ra mức giá mình xứng đáng. Thị trường freelance ngày càng cạnh tranh khiến bạn dễ rơi vào cuộc đua giá cả. Bạn ngại đưa ra mức giá xứng đáng với năng lực, cuối cùng phải chấp nhận mức thấp để có khách hàng.

Ngay cả những cây viết thành công nhất cũng ít nhất một lần trải qua những nỗi sợ trên. Bất chấp điều đó, họ vẫn tiến về phía trước. Điều này giúp họ trở nên mạnh mẽ và kiên trì với con đường mình đã chọn. Bạn có muốn được như họ không? Hãy xem các cách vượt qua nỗi sợ mà nhiều cây viết đã áp dụng để giải quyết vấn đề của mình ở dưới đây.


Vượt qua nỗi sợ bị từ chối


Freelance writer, đặc biệt là những ai mới vào nghề sẽ thường gặp những câu từ chối từ khách hàng như: “Hồ sơ của em rất ấn tượng nhưng tiếc là chị đã tìm được người phù hợp”. Không một ai thích bị người khác nói mình không phù hợp với thứ gì đó. Điều này càng đúng hơn khi cuộc sống của họ phụ thuộc vào nó. Nhưng cách để vượt qua nỗi sợ bị từ chối này chính là chấp nhận tình trạng sẽ luôn xảy ra, dù bạn có giỏi giang hay không.


David Holmes, một freelance writer từng viết bài cho the Guardian, Fast Company và tờ Daily Beast, chia sẻ: “Sự từ chối cũng giống như bất kỳ điều gì khác trong cuộc sống. Càng xảy ra nhiều, bạn càng ‘chai lỳ’ hơn. Nhưng điều quan trọng là bạn đừng để bản thân nản lòng khi bị từ chối. Bởi khách hàng thường không chọn bạn vì nhiều lý do. Và hầu hết đều không liên quan đến năng lực hoặc khả năng của bạn. Có thể do ngân sách của họ chưa phù hợp với mức phí bạn đưa ra hoặc vì họ chưa hiểu ý tưởng bạn đang trình bày.”


Đó cũng là điều mà Amy Jordan, một freelance content marketer đồng ý. Nếu bạn bị từ chối, “hãy nhớ là đến cả công ty quảng cáo giỏi nhất cũng không phải lúc nào đều giành được mọi hợp đồng. Đừng mãi nhớ cái lần bị từ chối ấy. Hãy tìm hiểu những gì bạn có thể làm và tập trung vào những điều tích cực như cải thiện kỹ năng thuyết phục, trình bày ý tưởng, nâng cao các dịch vụ của mình thay vì cứ lo sợ rằng mình sẽ mãi bị từ chối.”


Vượt qua nỗi sợ mình làm không đủ tốt


Đây là một nỗi sợ khác thường gặp ở những freelance writer mới vào nghề, còn chưa có nhiều kinh nghiệm. Đó là sợ mình làm không tốt công việc được giao. Mỗi lần gửi bài viết rồi chờ nhận xét từ khách hàng, họ như ngồi trên đống lửa. Họ sợ sẽ nhận được những đánh giá không hay, khiến sự tự tin của họ vốn đã ở mức không cao sẽ lại càng giảm không phanh. Nhưng trên hết, họ lo khách hàng mình đã cố gắng tìm được sẽ nhanh chóng hủy cộng tác để tìm người khác tốt hơn.


Có người sử dụng nỗi sợ này để làm động lực thúc đẩy bản thân. Như với tôi, một người viết tự do, mỗi khi nhận một dự án nào, tôi sẽ nghiên cứu thật kỹ lĩnh vực đó, đọc thật nhiều nguồn tài liệu trong và ngoài nước, viết thật nhiều để nâng cao kỹ năng, đáp ứng yêu cầu từ khách hàng. Tôi xem những lời nhận xét, đánh giá từ khách hàng như một chỉ dẫn để tôi nhận ra mình còn thiếu sót chỗ nào và nên cải thiện ở đâu. Tôi cố gắng hướng đến mục tiêu giảm số lần chỉnh sửa từ khách.


Nhưng cách vượt qua nỗi sợ này giống con dao hai lưỡi. Bạn có thể biến nỗi sợ thành động cơ để đẩy bản thân tiến xa hơn. Nhưng nếu tinh thần bạn không vững, nỗi sợ ấy cũng có thể hóa thành ngọn lửa thiêu cháy sự tự tin của bạn. Nó khiến bạn luôn hoài nghi về mình và ngăn cản bạn cố gắng.


Vượt qua nỗi sợ không kiếm đủ tiền

Ngay cả khi bạn là một freelance writer “lão luyện” với sự nghiệp thành công thì cũng không có nghĩa bạn sẽ luôn gặp thuận lợi mãi về sau. Hãy hỏi bất kỳ người làm việc tự do nào và họ sẽ cho bạn biết cũng có thời điểm họ gặp khốn đốn. Lý do là vì khách hàng không thanh toán đúng hạn hoặc mãi không tìm được dự án mới.


Nếu một freelance writer không giỏi lập ngân sách và không có quỹ dự phòng thì sớm muộn cũng đối mặt với tình cảnh ăn mì gói qua ngày. Để tránh tình trạng này, bạn cần lập ra một kế hoạch tài chính hiệu quả như thiết lập quỹ dự phòng từ 9 tháng đến 1 năm. Trong thời gian còn làm công việc văn phòng, bạn hãy làm freelancer bán thời gian và tìm kiếm một vài khách hàng trước. Sau khi đã có sự chuẩn bị kỹ, bạn mới nên chuyển sang làm công việc tự do toàn thời gian.


Đối với vấn đề khách hàng không thanh toán đúng hạn (thậm chí có trường hợp “quên” không trả), bạn hãy thương lượng với khách hàng chuyển khoản trước khoảng từ 30% đến 50% chi phí. Nếu số tiền không nhiều, bạn có thể cân nhắc làm một bản hợp đồng có sự ràng buộc về pháp lý.

Điều quan trọng bạn cần nhớ, không phải mọi khách hàng đều luôn thanh toán đúng hạn, kể cả khi họ từng như vậy ở những lần trước. Nên cách tốt nhất là bạn có nguồn quỹ dự phòng ổn định để đề phòng mọi vấn đề có thể xảy ra.


Vượt qua nỗi sợ phải đưa ra mức giá mình xứng đáng


Khi càng có nhiều người gia nhập vào thị trường viết lách tự do thì sẽ xảy ra tình huống mọi người cạnh tranh cho một công việc dựa trên giá cả. Nhưng hầu hết freelance writer mà tôi từng nói chuyện đều khuyên rằng, đừng sợ đưa ra mức phí xứng đáng với năng lực. Bởi cuối cùng thì hầu hết khách hàng sẽ muốn trả nhiều tiền để nhận bài viết chất lượng từ freelancer đầu tiên, hơn là phải trả giá rẻ cho freelancer thứ hai chỉ để nhận một bài phải qua nhiều lần chỉnh sửa.


Đôi khi bạn nên xem xét việc tính mức phí thấp hơn. Đó là trường hợp dự án ấy có giá trị về mặt cá nhân như làm đẹp cho portfolio hoặc thái độ khách hàng quá dễ mến và chi phí dù hạ xuống vẫn ở mức bạn chấp nhận được. Hoặc dự án đó mang lại cho bạn mối quan hệ với người hoặc công ty bạn ngưỡng mộ. Như tôi mà có cơ hội cộng tác viết blog cho website của Durex VietNam thì dù giá thấp, tôi cũng đồng ý làm.


Nhìn chung, bạn không nên ngại thương lượng mức giá xứng đáng cho công việc của mình. Ngoài kia, vẫn còn nhiều khách hàng tử tế và tôn trọng năng lực của freelance writer. Quan trọng là bạn biết cách tìm kiếm khách hàng như thông qua các mối quan hệ (đồng nghiệp cũ, bạn bè, người quen), trang tìm việc, Linkedin hoặc thậm chí từ những khách hàng cũ.


Nhưng bạn chưa biết cách xác định mức giá phù hợp với mình? Hãy tham khảo công thức tính chi tiết của chị Linh Phan - một freelance writer với hơn 20 năm kinh nghiệm trong nghề viết ở bài sau: Công thức tính thù lao/nhuận bút viết phù hợp cho freelancer


Có thể sau khi đọc xong bài này, bạn vẫn chưa thực sự sẵn sàng đối diện với nỗi sợ trong lòng. Nhưng mọi nỗi sợ không đến từ lời từ chối của khách hàng, những đánh giá không mấy tích cực hay vòng xoáy của sinh kế. Chúng đến từ chính tâm trí của bạn. Và cách duy nhất để chiến thắng nỗi sợ là làm đi làm lại điều bạn sợ phải làm. Đó là con đường không dễ dàng nhưng một khi đã vượt qua được, bạn sẽ bước đi đầy tự tin và vững vàng hơn.


Nguồn thông tin: How I Overcame My Biggest Freelancer Fears

97 views0 comments